نظریه پردازی در فقه و اصول
30 بازدید
موضوع: فقه و اصول
محل مصاحبه : پژوهشگاه علوم و فرهنگ ‏اسلامی
نحوه تهیه : فردی
محل انتشار : سایت پژوهشکده فقه و حقوق
تعداد شرکت کننده : 0

گفتگو با مدير پروژه مجموعه گفتگوهاي نظريه پردازي در فقه و اصول حجت الاسلام والمسلمين علي شفيعي، عضو هيات علمي پژوهشكده فقه و حقوق در گفتگويي اختصاصي با پايگاه اطلاع رساني پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي به بيان ويژگي ها و مراحل اجرايي پروژه مجموعه گفتگوهاي نظريه پردازي در فقه و اصول پرداخته است.

حجت الاسلام والمسلمين علي شفيعي، عضو هيات علمي پژوهشكده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي در گفتگو با پايگاه اطلاع رساني پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي بيان داشت: پروژه اي كه بنده در پژوهشكده فقه و حقوق پيگيري مي كنم، بحث نظريه پردازي در فقه و اصول است كه در قالب كتابي مستقل منتشر خواهد شد. اين مساله كه اهميت و ضرورت آن بسيار روشن است، مدتي است كه در حوزه هاي علميه مورد توجه قرار گرفته است. بنده در سرفصل هاي مقاله ناظر به اين پروژه مباحثي مانند ضرورت، اهداف و پيشينه بحث نظريه پردازي را به تفصيل بيان خواهم كرد.

وي افزود: در اين پروژه، سوالات در سه بخش تنظيم شد. بخش نخست پرسش هاي عمومي است كه در آنها مباحث كلي نظريه پردازي در علوم انساني مورد توجه قرار گرفت كه از آن جمله مي توان به مواردي مانند مفهوم شناسي، پيشينه شناسي، معيارها و فوايد و نيز ضرورت و عدم ضرورت نظريه پردازي اشاره نمود. اين پرسش ها براي برخي از اساتيد حوزه و دانشگاه فرستاده شد و پس از مدتي در گفتگويي حضوري، نظرات آنها اخذ شد.

به گفته عضو هيات علمي پژوهشكده فقه و حقوق، دو محور بعدي پرسش ها به نظريه پردازي در فقه و نظريه پردازي در اصول اختصاص دارد. به عبارت ديگر، اين پروژه در محور اول به دنبال چيستي، معيارها، فوايد كلي نظريه پردازي در علوم انساني است و در محورهاي بعدي، به صورت موردي در فقه و اصول به دنبال اين است كه نظريه پردازي چه سابقي در فقه و اصول داشته است و آيا كارآيي هايي كه نظريه پردازي در ساير علوم دارد، در فقه و اصول هم دارد يا خير. همچنين بحث حجيت نظريه پردازي در فقه و اصول نيز براي ما واجد اهميت است و به دنبال روشن كردن اين موضوع مهم هستيم.

حجت الاسلام شفيعي در مورد افراد گفتگو شونده نيز بيان داشت: در مجموع اين پروژه با نه نفر از اساتيد گفتگو شد كه مصاحبه با هشت نفر از آنها به صورت حضوري و يك نفر از آنها هم به صورت مكتوب بوده است. در بخش كليات با آقايان مصطفي ملكيان و سعيد زيباكلام گفتگو شد و در بحث نظريه پردازي در فقه و اصول با حجج الاسلام والمسلمين اراكي، مهريزي، عليدوست، قاضي زاده، فيرحي، سيدمحمود مددي و سيدمصطفي محقق داماد نيز گفتگو شد. البته برخي از اين اساتيد مانند آقايان فيرحي و محقق داماد در مورد مباحث كلي هم نكاتي را بيان داشتند.

وي در بيان ويژگي هاي اين گفتگوها گفت: در اين گفتگوها كوشش شد تا تفاوت هاي نظريه با برخي عناوين مشابه آن در فقه مانند قاعده، مساله، اصل، ضابطه و يا ذوق و نيز در بحث اصول، تفاوت بين نظريه اصولي با قاعده و اصل اصولي مشخص شود.

حجت الاسلام علي شفيعي ادامه داد: مساله تقسيم كاركردهاي نظريه پردازي در فقه و اصول به كاركردهاي شكلي و محتوايي نيز در مقاله ناظري كه بنده به نگارش در خواهم آورد بيان خواهد شد. به عنوان مثال از جمله كاركردهاي شكلي نظريه پردازي در فقه و اصول، آسان سازي نظام آموزشي و نيز تهذيب فقه و اصول از مباحث حاشيه اي است. همچنين مهمترين كاركرد محتوايي اين است كه نظريه پردازي به ما كمك مي كند كه در استنباط، خطاهاي ما به حداقل برسد. نظريه پردازي كوشش مي كند تناقض هايي كه در دانشي مثل فقه و اصول خود را نشان مي دهد را به حداقل برساند و بلكه حتي بتواند آن را بردارد.

وي در مورد مراحل آماده سازي و انتشار اين كتاب نيز گفت: كليه مصاحبه ها و  گفتگوها انجام شده ويرايش علمي آنها نيز به پايان رسيده است. همچنين از آنجا كه در ابتداي مجموعه گفتگوها، مقاله ناظر به اين گفتگوها هم بايد تنظيم شود سرفصل هاي اين مقاله آماده شده و در اختيار مدير محترم گروه قرار دارد و پس از تاييد ايشان، كار نگارش آن نيز آغاز خواهد شد.  از اين رو، پيش بيني بنده اين است كه اين كتاب در اوايل سال آينده روانه بازار نشر خواهد شد.